Golden Heroes: levende meesterwerken, menselijke grootsheid in gouden licht
In Nederland heeft licht altijd een bijzondere plaats ingenomen in de kunst. Van de intieme lichtval in de schilderijen van Rembrandt tot de verstilde interieurs van Johannes Vermeer: Nederlandse meesters begrepen als geen ander hoe licht een menselijk gezicht, een gebaar of een lichaam een buitengewone aanwezigheid kan geven.
In Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Haarlem leeft die artistieke traditie voort in musea, galeries en hedendaagse kunstinstellingen.
Maar wat gebeurt er wanneer we die eeuwenoude fascinatie voor licht en het menselijk lichaam verbinden met de paralympische atleten van vandaag?
Dat is de vraag achter Golden Heroes, een internationaal kunstproject van de Frans-Amerikaanse fotograaf en kunstenaar Zack Zublena.
Het project, officieel getiteld Golden Heroes: The Ultimate Line Breakers, wordt ontwikkeld door Zack Zublena, zanger Emmanuel Kelly, paralympisch zwemmer Ahmed Kelly en Tyler Kolodny.
Met Emmanuel Kelly als internationaal ambassadeur brengt Golden Heroes fine-artfotografie, muziek en paralympische topsport samen. Het doel is om de manier waarop we naar lichamelijke verschillen, schoonheid en menselijke prestaties kijken opnieuw ter discussie te stellen.
Niet door mensen te vertellen hoe ze moeten denken, maar door hun blik te veranderen met schoonheid.
De Venus van Milo: schoonheid voorbij lichamelijke perfectie
Denk aan de overweldigende schoonheid van de Venus van Milo.
Dit beroemde beeld uit de Griekse oudheid mist beide armen. Toch behoort het tot de meest bewonderde kunstwerken ter wereld.
Wanneer we voor haar staan, richten we onze aandacht niet uitsluitend op wat ontbreekt.
We worden geraakt door de sierlijke lijnen van het marmer, de rust van haar houding en de bijna tastbare levenskracht die de beeldhouwer in steen wist vast te leggen.
Zelf ontdek ik bij het bekijken van dit beeld telkens opnieuw hoe bijzonder de kleinste details van het menselijk lichaam kunnen zijn: de ronding van een wang, de delicate vorm van een oor of de subtiele lijnen van een neus.
De Venus van Milo werd in 1820 ontdekt op het Griekse eiland Milos en bevindt zich tegenwoordig in het Louvre in Parijs. Het museum biedt een uitgebreide toelichting op haar geschiedenis en betekenis.
Haar armen zijn nooit gereconstrueerd. Haar schoonheid heeft daar niets onder geleden.
Dit meesterwerk herinnert ons aan een fundamentele waarheid:
Schoonheid wordt niet bepaald door anatomische perfectie, maar door aanwezigheid, individualiteit en expressie.
Rembrandt, Vermeer en de Nederlandse kunst van het licht
Voor Nederlandse kunstliefhebbers vormt licht een natuurlijke verbinding tussen de klassieke schilderkunst en mijn hedendaagse fotografie.
Rembrandt van Rijn gebruikte licht en schaduw om niet alleen het uiterlijk, maar ook de innerlijke wereld van zijn onderwerpen zichtbaar te maken.
In zijn portretten wordt een gezicht meer dan een verzameling anatomische kenmerken. Het wordt een drager van emotie, karakter en menselijke waardigheid.
Wie deze traditie wil ontdekken, kan terecht bij het Rijksmuseum in Amsterdam, waar Rembrandts meesterwerken en andere hoogtepunten uit de Nederlandse kunstgeschiedenis centraal staan.
Johannes Vermeer liet op zijn beurt zien hoe natuurlijk licht een alledaags moment kan veranderen in iets tijdloos.
Het Mauritshuis in Den Haag biedt een indrukwekkende kennismaking met de schilderkunst van de zeventiende eeuw, waaronder Vermeers beroemde Meisje met de parel.
Mijn fotografische techniek is anders, maar mijn fascinatie is verwant.
Ik werk met echte mensen die worden beschilderd met reflecterende goudkleurige bodypaint. Vervolgens gebruik ik zorgvuldig gecontroleerde belichting om de vormen, spieren en bewegingen van hun lichaam zichtbaar te maken.
Waar Rembrandt met verf en schaduw werkte, gebruik ik fotografie en reflecterend licht.
In beide gevallen gaat het om dezelfde artistieke vraag: hoe kan licht de menselijke aanwezigheid versterken?
Michelangelo: wanneer het onvoltooide een meesterwerk wordt
In Florence bevinden zich enkele van de meest aangrijpende beeldhouwwerken uit de renaissance.
In de Galleria dell'Accademia staan de onvoltooide Gevangenen van Michelangelo, ook bekend als de Slaven.
Deze monumentale figuren lijken zich uit hun marmeren blokken te willen bevrijden.
Bij Atlas lijkt het lichaam gevangen in de steen. Bij De ontwakende slaaf ontstaat de indruk van een mens die zich met enorme kracht probeert op te richten.
De lichamen zijn niet volledig uitgewerkt, maar hun expressieve kracht is buitengewoon.
Het ruwe marmer en de gedeeltelijk zichtbare anatomie vormen samen een beeld dat de verbeelding prikkelt.
Voor mij bewijzen deze sculpturen dat een kunstwerk geen volmaakt afgewerkt lichaam nodig heeft om schoonheid, emotie en kracht over te brengen.
Juist het onvoltooide kan een vorm van grootsheid bezitten die geen gepolijst oppervlak kan vervangen.
Rodin: wanneer beweging belangrijker wordt dan anatomie
Eeuwen later ging Auguste Rodin nog verder in zijn onderzoek naar het menselijk lichaam.
Zijn sculptuur De wandelende man toont een figuur zonder hoofd en armen.
Toch ervaren we onmiddellijk de beweging.
De stand van de benen, de spanning van de spieren en de voorwaartse energie van het lichaam vertellen een volledig verhaal.
Een exemplaar van dit werk is te vinden in de collectie van het Metropolitan Museum of Art.
Van de Griekse oudheid tot Michelangelo en Rodin hebben kunstenaars ons uitgenodigd om opnieuw na te denken over wat het menselijk lichaam mooi maakt.
Met Golden Heroes wil ik die eeuwenoude artistieke dialoog voortzetten door middel van fotografie.
Golden Heroes: hier ademen de standbeelden
Golden Heroes staat in deze artistieke traditie, maar met één wezenlijk verschil: hier ademen de standbeelden.
Stel je een monumentale gouden figuur voor, met de uitstraling van een klassieke god of een renaissancesculptuur.
Op het eerste gezicht zie je een indrukwekkend, bijna mythologisch lichaam.
Pas wanneer je dichterbij komt, ontdek je dat het geen godheid of verzonnen personage is, maar een hedendaagse paralympische sporter.
Een echte vrouw of man, met een eigen geschiedenis, persoonlijkheid, discipline en buitengewone relatie met het menselijk lichaam.
Ik wil deze atleten niet presenteren als mensen die medelijden verdienen.
Evenmin wil ik iemand uitsluitend vanwege een beperking tot held verklaren.
Ik wil hun sportieve prestaties, karakter, charisma en individualiteit dezelfde artistieke grootsheid geven die traditioneel werd voorbehouden aan mythologische helden en klassieke kampioenen.
Sinds 2016 fotografeer ik dansers, yogabeoefenaars, contortionisten, performers en atleten met reflecterende goudkleurige bodypaint.
Elke persoon is echt. Elke pose wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Elke lichtreflectie en compositie wordt zorgvuldig opgebouwd.
De geplande fotosessies met paralympische sporters voor Golden Heroes moeten nog plaatsvinden. Mijn bestaande oeuvre vormt de artistieke basis voor deze nieuwe serie.
Het resultaat zal meer zijn dan sportfotografie.
Het wordt een hedendaagse galerij van menselijke grootsheid.
Waarom goud? Van oude beschavingen tot de Nederlandse Gouden Eeuw
Van Mesopotamië tot de schatten van het oude Egypte, van de Inca-beschaving tot religieuze kunstwerken uit de Italiaanse renaissance die met bladgoud werden verrijkt: goud heeft door de eeuwen heen symbool gestaan voor licht, goddelijkheid, onsterfelijkheid en macht.
Goud werd verbonden met de zon, haar straling en haar levengevende energie.
Ook in Nederland heeft goud een bijzondere culturele betekenis.
De Nederlandse Gouden Eeuw verwijst naar een periode van uitzonderlijke economische, wetenschappelijke en artistieke ontwikkeling in de zeventiende eeuw, maar ook naar een geschiedenis die nauw verbonden was met koloniale handel en ongelijkheid.
De schilderkunst uit deze periode blijft wereldwijd bewonderd om haar beheersing van licht, materiaal en menselijke expressie.
Daarnaast heeft goud in Nederlandse en Europese kunst een lange geschiedenis als materiaal voor religieuze objecten, schilderijlijsten en decoratieve toepassingen.
Vandaag de dag belonen we onze grootste sportkampioenen nog steeds met gouden medailles.
Goud is een internationaal herkenbaar symbool van uitzonderlijke prestaties.
Maar in mijn werk staat het niet voor rijkdom of maatschappelijke status.
Het is een visuele taal die het menselijk lichaam in een nieuw licht plaatst.
Goud geeft deze atleten hun grootsheid niet. Het maakt zichtbaar wat al in hen aanwezig is.
Nederland en de Paralympische Spelen: een land van topsport en inclusie
Nederland heeft een sterke traditie in de paralympische sport.
Nederlandse atleten behoren in verschillende disciplines tot de internationale top, van rolstoeltennis en atletiek tot zwemmen en wielrennen.
Bekende Nederlandse paralympische sporters zoals rolstoeltennisster Diede de Groot en atlete Marlou van Rhijn hebben laten zien hoe talent, discipline en uitzonderlijke prestaties het internationale sportlandschap kunnen veranderen.
Voor officiële informatie over Nederlandse paralympische sport en de deelname van TeamNL aan internationale wedstrijden kunnen lezers terecht bij Paralympic TeamNL en NOC*NSF.
Sport laat ons prestaties zien in tijden, afstanden, records en medailles.
Kunst kan een andere dimensie toevoegen.
Wat gebeurt er wanneer een paralympische kampioen niet alleen op het podium van een sportevenement wordt geëerd, maar ook als monumentaal kunstwerk in een museum wordt gepresenteerd?
Wat gebeurt er wanneer bezoekers in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Eindhoven, Den Haag of Groningen zo'n portret ontdekken zonder vooraf te weten wie de geportretteerde is?
Ik geloof dat juist in die ontmoeting een nieuw perspectief kan ontstaan.
De kracht van representatie: schoonheid als middel om anders te kijken
Kunst beïnvloedt de manier waarop we naar onszelf en naar anderen kijken.
In Nederland wordt die relatie voortdurend onderzocht door musea, kunstenaars en culturele instellingen.
Het Stedelijk Museum Amsterdam laat zien hoe moderne en hedendaagse kunstenaars bestaande ideeën over beeld, identiteit en samenleving bevragen.
Ook het Kunsthal Rotterdam brengt uiteenlopende kunstvormen en maatschappelijke perspectieven samen.
Golden Heroes wil bijdragen aan die bredere artistieke dialoog.
Wat gebeurt er wanneer een paralympische atleet dezelfde monumentaliteit krijgt als Michelangelo's David?
Wat gebeurt er wanneer een fotografisch portret wordt ervaren als een hedendaags equivalent van de klassieke sculpturen die de mensheid al eeuwen inspireren?
Wat gebeurt er wanneer bezoekers deze atleten niet uitsluitend binnen de context van competitie zien, maar binnen de contemplatieve ruimte van de beeldende kunst?
Ik geloof dat het antwoord ligt in de kracht van representatie.
We beginnen anders te kijken.
Mijn artistieke ambitie is om perceptie te veranderen door schoonheid, niet door een betoog.
Het kunstwerk hoeft de toeschouwer niet te vertellen wat hij moet denken.
Het nodigt uit tot kijken, voelen en verwondering.
Los Angeles 2028: 22 paralympische atleten als levende meesterwerken
Golden Heroes krijgt vorm in Los Angeles, de stad die al achttien jaar mijn artistieke thuisbasis is.
Als Frans-Amerikaanse kunstenaar met Italiaanse wortels heb ik in deze stad de vrijheid gevonden om een eigen beeldtaal te ontwikkelen.
In 2028 organiseert Los Angeles de Paralympische Spelen. De wedstrijden staan gepland van 15 tot en met 27 augustus 2028.
Voor deze historische gelegenheid ontwikkelen wij een fotografische serie met 22 paralympische atleten uit verschillende sportdisciplines.
Het project wordt voorbereid met zanger Emmanuel Kelly, internationaal ambassadeur van Golden Heroes, zijn broer en paralympisch zwemmer Ahmed Kelly, en Tyler Kolodny.
Emmanuel Kelly trok in 2011 internationaal de aandacht met zijn indrukwekkende optreden bij The X Factor. Zijn muzikale carrière is sindsdien voortgezet, onder meer met een optreden met Coldplay in 2025.
Onze ambitie is om in 2027 met de fotografische productie te beginnen en tijdens de Paralympische Spelen van 2028 een grootschalige publieke presentatie te realiseren.
De visie omvat monumentale fotografische installaties, een tentoonstelling en een uitgebreide buitenreclamecampagne in Los Angeles.
De gouden figuren zouden niet alleen binnen de muren van een galerie te zien zijn, maar ook onderdeel kunnen worden van het dagelijkse stadsbeeld.
Zo zouden bezoekers de sporters op een geheel nieuwe manier kunnen ontmoeten, buiten de traditionele context van het stadion.
Van Amsterdam tot Rotterdam: een internationale kunstreis
De Paralympische Spelen duren slechts enkele weken.
Maar de artistieke en culturele dialoog die zij kunnen inspireren, kan nog jarenlang voortduren.
Golden Heroes wordt ontwikkeld als een internationale fotografische kunstserie met mogelijkheden voor tentoonstellingen in musea, galeries, culturele instellingen en openbare ruimtes.
Onze langetermijnvisie omvat een mogelijke internationale tournee langs maximaal twintig landen.
Nederland zou voor deze artistieke uitwisseling een bijzonder interessante bestemming kunnen zijn.
Amsterdam heeft een rijke traditie van schilderkunst en hedendaagse kunst. Rotterdam staat bekend om zijn moderne architectuur en vernieuwende culturele instellingen. Den Haag verbindt historische kunstcollecties met een internationale identiteit, terwijl Eindhoven een belangrijke rol speelt in design en innovatie.
Ook Utrecht, Haarlem, Maastricht en Groningen bieden elk een eigen cultureel perspectief.
Ik zou het bijzonder waardevol vinden om met Nederlandse musea, galeries, verzamelaars en culturele partners in gesprek te gaan over de mogelijkheden van Golden Heroes.
Er zijn op dit moment nog geen Nederlandse tentoonstellingslocaties of data bevestigd.
Nederlandse media, bedrijven en culturele partners: een uitnodiging tot samenwerking
Golden Heroes raakt aan verschillende onderwerpen die ook in Nederland maatschappelijk en cultureel relevant zijn: topsport, beeldende kunst, lichamelijke diversiteit, internationale samenwerking en de manier waarop we menselijke prestaties waarderen.
Grote Nederlandse nieuwsmedia zoals de Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf besteden aandacht aan kunst, cultuur, sport en maatschappelijke ontwikkelingen.
Golden Heroes biedt aanknopingspunten voor gesprekken over de rol van kunst in de publieke ruimte, de betekenis van paralympische topsport en de representatie van het menselijk lichaam.
Wij verwelkomen momenteel gesprekken met Nederlandse bedrijven, culturele instellingen, stichtingen, filantropen, particuliere verzamelaars en mogelijke productie- en tentoonstellingspartners.
Ondersteuning kan verschillende vormen aannemen, waaronder financiële sponsoring, culturele samenwerking, productiefaciliteiten, technische ondersteuning en toekomstige tentoonstellingsmogelijkheden.
Voor organisaties die waarde hechten aan sportieve excellentie, culturele innovatie en menselijke diversiteit biedt Golden Heroes de mogelijkheid om bij te dragen aan een ambitieus internationaal kunstproject.
Voor particuliere verzamelaars en kunstliefhebbers is het een uitnodiging om de ontwikkeling van een nieuwe serie hedendaagse fine-artfotografie te ondersteunen.
Wij staan open voor samenwerkingen en blijken van belangstelling vanuit Nederland.
Wilt u meer weten over sponsoring, een culturele samenwerking, een tentoonstelling of het verzamelen van mijn werk? Neem dan contact op met Zack Zublena.
Een nieuwe manier van kijken naar menselijke schoonheid
Mijn hoop is eenvoudig.
Dat iedereen die voor deze gouden figuren staat, of het nu een atleet is, een kind met een ouder of een bezoeker uit een ander deel van de wereld, even stilstaat.
Dat die persoon dezelfde stille verwondering ervaart als bij de Venus van Milo, de onvoltooide sculpturen van Michelangelo of Rodins Wandelende man.
Niet omdat deze lichamen beantwoorden aan één ideaalbeeld.
Maar omdat ieder lichaam iets wezenlijks onthult over wat het betekent om mens te zijn.
En dat bezoekers vertrekken met een andere kijk op schoonheid: niet als een norm waaraan iedereen moet voldoen, maar als de uitstraling van wie we werkelijk zijn.
Geen schoonheid die wordt bepaald door conformiteit, maar schoonheid die zichtbaar wordt door individualiteit.
Geen beperking als uitgangspunt, maar menselijke aanwezigheid.
Niet alleen inclusie, maar oprechte waardering en viering.
Golden Heroes is een uitnodiging om de mensheid in een nieuw licht te zien.
Golden Heroes. Levende meesterwerken. Menselijke grootsheid, onthuld door licht.
Zack Zublena
Frans-Amerikaanse fine-artfotograaf en multimediakunstenaar
Officiële website
