Tweeluiken en drieluiken in kunstfotografie: de persoonlijke verhalen van Zack Zublena

Welke beelden wil je elke dag om je heen hebben? In een Amsterdams grachtenpand, een lichte woning in Utrecht of een modern interieur in Rotterdam krijgt die vraag telkens een ander antwoord. Voor mij begint de keuze bij de verbinding die je met een foto voelt: de herinnering, de houding of de stilte die je blijft raken.

Ik ben Zack Zublena. In mijn fotografie onderzoek ik het lichaam met goudkleurige bodypaint, licht en beweging. Wanneer ik twee of drie foto's samenbreng, zoek ik een verbinding die verder gaat dan kleur of compositie. Soms duurt het jaren voordat ik het beeld maak dat bij een eerdere foto hoort. Ik wil dat hun samenspel de gevoelde energie verdiept.

Voor lezers in Nederland bieden musea zoals Foam in Amsterdam en het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam een waardevolle omgeving om fotografie te ontdekken. Hieronder neem ik je mee achter mijn eigen beelden: van mijn eerste fotografische ervaringen in Zuid-Afrika tot ontmoetingen met dansers, yogadocenten en mensen wier aanwezigheid me bijbleef.

Het begin: grote katachtigen en mijn eerste gouden model

In 2012 fotografeerde ik grote katachtigen in het Krugerpark in Zuid-Afrika. Daar begon mijn liefde voor fotografie werkelijk vorm te krijgen. Hun blik, kracht en instinct maakten een diepe indruk op me.

Jaren later verbond ik deze dierenbeelden met de allereerste vrouw die ik in 2016 met goudkleurige bodypaint fotografeerde. Haar uitstraling was warm en sensueel, met een elegantie die me meteen raakte. Door haar samen te brengen met de katachtigen wilde ik iets laten zien van het dierlijke dat in ieder van ons leeft.

Voor mij gaat dit tweeluik over vrouwelijkheid die haar instinct niet verbergt: zacht, zelfverzekerd en vol levenskracht.

Een romantisch drieluik: één opname, spiegels en bewust gekozen onscherpte

Deze foto's ontstonden aan het einde van een fotosessie met een Italiaanse zangeres. Zij zat naakt op een stoel in mijn woonkamer. Ik stond buiten in de tuin, met de openslaande deuren open.

Met de hulp van een assistent en een systeem van spiegels en reflecties kon ik haar én de rozenstruiken achter mij in dezelfde opname vastleggen. Elk beeld bestaat uit één foto. De vrouw en de bloemen zijn niet achteraf als twee afzonderlijke foto's over elkaar gelegd.

Die opstelling was een technische uitdaging. Ik moest de positie van de spiegel, mijn standpunt en de reflectie op elkaar afstemmen. Tegelijkertijd wilde ik de beelden bewust onscherp maken. Het leek alsof zij zich tussen de rozen in de tuin bevond, terwijl ze binnen zat.

Het resultaat voelt voor mij dromerig, intiem en romantisch. De onscherpte maakt het naakt bijna tot een suggestie. Je ziet een aanwezigheid, een gebaar en een sfeer die ruimte laten voor je eigen verbeelding.

Twee zittende figuren: een ontmoeting die me dierbaar is

Dit tweeluik ligt me bijzonder na aan het hart. Ik hield van de vrouwelijkheid en de gratie van het vrouwelijke model. Haar houding bezat een rust die ik wilde bewaren.

Daarom vroeg ik later aan een mannelijk model om een verwante pose aan te nemen. Ik wilde de twee beelden met elkaar verbinden, zodat hun houdingen een gesprek konden aangaan.

Wanneer ik ze samen zie, voel ik hoe twee afzonderlijke mensen elkaar kunnen aanvullen. Die verbinding maakt dit werk voor mij zo persoonlijk.

Het goddelijke vrouwelijke en mannelijke: naar elkaar toe gericht

De vrouwelijke foto in dit tweeluik is een bekroond werk. Haar golvende houding en volle vormen hebben een bijzondere kracht. Ik besloot een mannelijk beeld te maken dat daarmee in verbinding kon staan.

Samen vertegenwoordigen zij voor mij het goddelijke vrouwelijke en het goddelijke mannelijke. Dat is mijn persoonlijke lezing van deze beelden: twee krachten die elkaar ontmoeten en aanvullen.

Ik had ze met de rug naar elkaar kunnen plaatsen. Toch koos ik ervoor om ze naar elkaar toe te richten. Daardoor voel ik meer uitwisseling tussen de figuren, alsof de ruimte tussen de foto's onderdeel van het werk wordt.

Gouden lippen en bloemen: de intimiteit van een onverwacht moment

De bloemen in deze compositie fotografeerde ik in mijn eigen tuin. De lippen behoren aan een model dat ik tijdens een fotosessie vastlegde, terwijl haar partner nog werd opgemaakt.

Juist dat tussentijdse moment gaf me de gelegenheid om dichterbij te komen en haar mond te fotograferen. De goudkleurige lippen waren sensueel, met een zachtheid die prachtig aansloot bij de bloemen.

Door deze beelden samen te brengen ontstond voor mij iets lenteachtigs: fris, levendig en intiem. Ik houd van de ontmoeting tussen de details van een gezicht en de vormen van de natuur.

Deze combinatie van lippen en bloemen werd ook gekozen voor een spa van David Lloyd. In mijn artikel over mijn kunst in meer dan 120 David Lloyd-clubs vertel ik meer over die samenwerking en de plaats van mijn fotografie in omgevingen voor ontspanning en beweging.

Een vu danseres in de woestijn: beweging bij zonsondergang

Deze vrouw is een professionele vuurdanseres die haar vak ook onderwijst. Ik wilde haar met goudkleurige bodypaint fotograferen en besloot met haar de woestijn in te gaan.

We fotografeerden bij zonsondergang, terwijl zij danste en het vuur brandde. De combinatie van haar bewegingen, het licht en de open ruimte was intens. Het was een ervaring die ik niet snel zal vergeten.

In dit drieluik zie ik drie momenten uit dezelfde levende beweging. Samen bewaren ze iets van de vrijheid en de spanning van die avond.

Een zacht yogadrieluik: twee vrouwen, vijf jaar ertussen

Dit is een van mijn favoriete drieluiken. Hoewel je drie foto's ziet, gaat het om twee verschillende vrouwen. De beelden werden bovendien met een tussenperiode van vijf jaar gemaakt.

Toch voel ik een sterke verbinding tussen hun houdingen en hun aanwezigheid. De zachte, beige tinten helpen daarbij, maar vooral de rust van de lichamen brengt de foto's samen.

Dit werk laat zien waarom ik soms lang wacht voordat ik een combinatie maak. Een foto hoeft niet meteen haar metgezel te vinden. Soms ontstaat die ontmoeting pas jaren later, wanneer ik het juiste beeld herken.

Handen in gebed: een vrouwelijk antwoord op een eerder portret

Het beeld van de man bestond als eerste. Ik hield van zijn houding en van de concentratie in zijn gebaar. Later wilde ik een vrouwelijke foto maken waarmee ik een tweeluik kon vormen.

Ik vroeg het vrouwelijke model om een vergelijkbare positie aan te nemen. Door de overeenkomst ontstaat een verbinding, terwijl hun individuele aanwezigheid zichtbaar blijft.

Ik ben bijzonder blij met het resultaat. De foto's voelen samen als een gedeeld moment van aandacht.

Een yogastudio in Los Angeles: drie beelden uit één bijzondere dag

Deze drie foto's werden op dezelfde dag gemaakt in een yogastudio in Downtown Los Angeles. De twee vrouwen kenden elkaar vooraf niet. De ene was contortioniste, de andere yogadocent.

Ze verzorgden die dag allebei de make-up. Tijdens de sessie ontstond een samenwerking waarin hun verschillende manieren van bewegen elkaar aanvulden.

Ik vind dat deze drie beelden uitzonderlijk goed bij elkaar passen. De stervorm in het midden verbindt de compositie, terwijl de foto's ernaast hun eigen ritme behouden. Het drieluik herinnert me aan wat er kan ontstaan wanneer mensen elkaar voor het eerst ontmoeten en samen iets durven te maken.

Het gespierde lichaam: een sculpturale ontmoeting in mijn tuin

Deze close-ups maakte ik in mijn achtertuin. Ik wilde de spieren van dit model van dichtbij bekijken: de lijnen, de spanning en de manier waarop het licht over zijn lichaam liep.

De goudkleurige bodypaint gaf zijn anatomie een bijna sculpturaal karakter. Ik vind deze foto's krachtig en sensueel. Het lichaam wordt een landschap van vormen waarin steeds nieuwe details zichtbaar zijn.

Wie graag kijkt naar de verbeelding van het lichaam in andere kunstvormen, kan ook de beeldhouwkunstcollectie van het Rijksmuseum verkennen. Zelf vind ik het boeiend hoe een houding zowel in een sculptuur als in een foto aanwezigheid kan krijgen.

Een yogi in drie houdingen: evenwicht, concentratie en kracht

Deze yogi behoort tot mijn favoriete mensen om mee te werken. Zijn lichaamsbeheersing en concentratie geven me telkens nieuwe mogelijkheden om een houding te onderzoeken.

In het centrale beeld zijn zijn benen omhoog gericht. De foto's aan weerszijden geven die beweging een ander perspectief. Samen vormen ze voor mij een krachtig geheel, waarin inspanning en rust naast elkaar bestaan.

Ik voel een bijzondere verbondenheid met dit drieluik. Het draagt iets van de aandacht die we tijdens het fotograferen deelden.

Twee vrouwen in beweging: een vergeten lens en een onverwachte uitdaging

Op de dag van deze fotosessie had ik mijn lenzen vergeten. De vrouwen waren al klaar om te beginnen en moesten wachten terwijl ik naar Downtown Los Angeles ging om lenzen te huren.

Ik kwam terug met hoogwaardige Zeiss-lenzen. Daarmee moest ik handmatig scherpstellen. Bij de bewegingen van de modellen was dat een uitdaging: ik maakte dezelfde foto soms vijf keer om zeker te zijn van een scherp resultaat.

Deze beelden herinneren me aan die inspanning, maar vooral aan de samenwerking tussen de twee vrouwen. Hun bewegingen kwamen samen in iets dat tegelijk sierlijk en sterk was.

De yogi zonder zichtbaar gezicht: ruimte voor je eigen herkenning

In deze foto's zie je het gezicht van de yogi niet. Dat geeft de beelden voor mij een bijzondere openheid. Je kunt de houding bekijken zonder dat een blik je aandacht opeist.

Zijn geknielde posities hebben een stille kracht. Ze laten me denken aan aandacht, aanwezigheid en het moment waarop je even tot jezelf komt.

Voor een meditatieruimte of een rustige hoek in huis zou ik dit drieluik overwegen vanwege die ingetogen sfeer. Het blijft een persoonlijke keuze: het belangrijkste is wat jij ervaart wanneer je naar de beelden kijkt.

Vlinders en kleur: een lichtere, speelse kant van mijn fotografie

Deze beelden vroegen veel werk. Ik bouwde een compositie waarin de figuur, de vlinders en de kleuren elkaar moesten vinden zonder hun lichtheid te verliezen.

Ik houd van de vreugde die eruit spreekt. De gracieuze houding van de vrouw en de beweging van de vlinders geven de beelden iets levendigs, alsof alles even in de lucht hangt.

In de interieurvisualisatie met de blauwe achtergrond en de gitaar zie je hoe deze kleurrijke combinatie een andere sfeer kan oproepen dan mijn meer ingetogen werken. Ook die speelsheid hoort bij mijn fotografische wereld.

Invictus: een echte strijdster met haar eigen zwaarden

Deze vrouw is daadwerkelijk een strijdster. Ze worstelt en beoefent ook zwaardvechten. Toen ze met haar eigen zwaard naar de studio kwam, was ik meteen nieuwsgierig naar wat we samen konden maken.

Haar dreadlocks waren net bij de kapper verzorgd. Daarna brachten we de goudkleurige bodypaint aan en begonnen we te fotograferen.

Wat me vooral raakte, was haar overtuiging. De kracht in deze beelden komt voort uit wie zij is en wat zij beheerst. Ik wilde die aanwezigheid zichtbaar maken.

Een gebaar op zwart: dezelfde houding, anders bekeken

In dit tweeluik onderzoek ik dezelfde houding met en zonder het hoofd in beeld. Die verandering verschuift de aandacht: de ene foto houdt je bij de persoon, de andere bij het gebaar en de vorm.

Ik houd van de eenvoud van deze combinatie. Tegen de zwarte achtergrond krijgt het goud een heldere aanwezigheid, terwijl de uitsnede iets raadselachtigs toevoegt.

Voor mij is dit een eigentijds werk waarin een kleine verandering een groot verschil in beleving maakt.

Kunstfotografie kiezen voor een Nederlands interieur

Wanneer je een tweeluik of drieluik voor je interieur kiest, zou ik beginnen met de vraag welke aanwezigheid je in de ruimte zoekt. Wil je een beeld dat je blik vasthoudt, een combinatie die uitnodigt tot een gesprek of een ingetogen werk waar je graag naar terugkeert?

Daarna komen de architectuur, het formaat en het licht. De aandacht voor de ontworpen omgeving die je bijvoorbeeld vindt bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam is een interessant vertrekpunt om na te denken over de relatie tussen een kunstwerk en zijn omgeving.

Amsterdam, Utrecht en Haarlem: kunst tussen historische details

In een grachtenpand in Amsterdam, een historische woning in Utrecht of een herenhuis in Haarlem kunnen hoge ramen, houtwerk en kleinere wandvlakken de plaatsing bepalen. Bekijk de foto's vanuit de positie waar je meestal zit én vanaf de ingang van de kamer.

Een verticaal tweeluik kan op een smal wandvlak passen, terwijl een horizontaal drieluik meer ruimte vraagt. Meet altijd de totale breedte, inclusief de tussenruimte. Laat ook voldoende afstand tot een deurkozijn, kast of ander architectonisch detail.

Rotterdam en Eindhoven: fotografie voor moderne woningen en bedrijven

Voor een modern appartement in Rotterdam of een kantoor in Eindhoven zou ik eerst kijken naar de lijnen en materialen van de ruimte. Een gespierd lichaam of een uitgesproken yogahouding kan bijvoorbeeld een interessante relatie aangaan met beton, staal of een grote, rustige wand.

In een bedrijfsreceptie of vergaderruimte verdient ook het onderwerp aandacht. Figuratieve fotografie kan een gesprek openen, maar de mate van naaktheid en intimiteit moet passen bij de mensen die de ruimte gebruiken en bij de identiteit van het bedrijf.

Den Haag en Maastricht: een persoonlijke keuze voor hotels en suites

Voor een hotel in Den Haag of een kleinschalig verblijf in Maastricht zou ik de keuze per ruimte maken. Een ontvangstruimte vraagt om een andere afweging dan een suite, restaurant of besloten lounge.

De zittende man en vrouw kunnen bijvoorbeeld passen bij een intieme slaapkamer, terwijl de vuurdanseres een levendiger uitgangspunt biedt voor een gemeenschappelijke ruimte. Dit zijn mogelijke toepassingen; de uiteindelijke keuze hangt af van het interieur en de gewenste sfeer.

De Veluwe, Zeeland en de Waddeneilanden: een verbinding met de omgeving

Voor een verblijf op de Veluwe, aan de Zeeuwse kust of op een Waddeneiland kun je zoeken naar een werk dat aansluit bij het ritme van de omgeving. Het dromerige rozendrieluik kan een aanknopingspunt bieden voor een intieme kamer met uitzicht op groen. De ingetogen yogabeelden kunnen passen bij een rustige lees- of meditatieruimte.

Ik zou daarbij letten op het daglicht en de materialen die al aanwezig zijn. Een verbinding met de omgeving kan subtiel blijven en hoeft niet letterlijk hetzelfde landschap te tonen.

Spa's en yogastudio's: de sfeer én het gebruik van de ruimte

Voor een spa of yogastudio kun je denken aan de gebedshanden, de geknielde yogi of de combinatie van lippen en bloemen. Bekijk daarbij waar bezoekers stilstaan, waar ze bewegen en hoe dichtbij ze de foto's zullen zien.

Vraag vóór plaatsing naar de geschiktheid van het gekozen afdrukmateriaal voor de ruimte. Vooral in vochtige omgevingen zijn de montage, bescherming en onderhoudsvoorwaarden belangrijk.

Formaat, tussenruimte en licht: bekijk het geheel

• Meet de volledige compositie. Tel de breedte van alle foto's en de tussenruimtes bij elkaar op.
• Kies een gezamenlijke lijn. Bij gelijkvormige panelen helpt een gedeelde bovenrand of middellijn om het geheel rustig te plaatsen.
• Test de tussenruimte. Gebruik papieren sjablonen op ware grootte om te zien wanneer de beelden voldoende verbinding houden.
• Controleer reflecties. Bekijk de gekozen plaats op verschillende momenten van de dag en vanuit meerdere zit- en loopposities.
• Geef de beelden ruimte. Houd rekening met meubels, lampen en andere kunstwerken, zodat de compositie goed leesbaar blijft.

Verder kijken: fotografie en kunst in Nederland

Een persoonlijke kunstkeuze groeit ook door vaker te kijken en verschillende perspectieven te ontdekken. Naast museumbezoeken kun je de kunstkritiek volgen via de rubriek beeldende kunst van NRC en de cultuurberichtgeving van de Volkskrant. Recensies en interviews kunnen je helpen woorden te vinden voor wat je in een beeld aantrekt.

Bij mijn eigen werk nodig ik je uit om ook het verhaal achter de foto te leren kennen. Misschien verandert de wetenschap dat twee beelden vijf jaar na elkaar ontstonden hoe je hun verbinding ervaart. Misschien kijk je anders naar een dromerige foto wanneer je weet dat de reflecties binnen één opname werden vastgelegd.

Een tweeluik of drieluik kiezen dat bij je blijft

Soms wacht ik jaren voordat ik een foto maak die bij een eerder beeld past. Ik zoek het moment waarop de combinatie voor mij meer gaat betekenen: wanneer de gevoelde energie sterker wordt en de beelden elkaar op een dieper niveau aanvullen.

Dat is ook mijn uitnodiging aan jou. Kies een werk waar je een persoonlijke verbinding mee voelt, of het nu een plaats krijgt in je woning, een hotel, een bedrijf of een ruimte voor rust en beweging.

Ontdek de gouden tweeluiken en drieluiken van Zack Zublena →

Wil je verder lezen over het samenbrengen van meerdere foto's? Bekijk ook mijn artikel over tweeluiken en drieluiken in kunstfotografie.